Ahmet Çelikkol

           Ana Sayfa           

          Site Haritası          

   Ruhsal Bozukluklar  

     Muayenehane   

           İletişim         

             Basında           

        Konuk Defteri       

            Kitap           

     Gazete Yazıları    

       YÖK Yazıları      

   Çelikkol Yayıncılık  

            Özgeçmiş           

            Fotoğraf           

                 Şiir                

  Ege Psikiyatri Yayınları 

Yeme Bozuklukları

  • Anoreksiya Nervosa

  • Bulimia Nervosa

 

YEME BOZUKLUKLARI

Yeme davranışında önemli bozuklukların görüldüğü ruhsal bozukluklar bu başlık altında ele alınır.

ANOREKSİYA NERVOSA

Çoğunlukla ciddi beslenme bozukluğu ile sonuçlanan, beden imajı bozukluğu ve kendine ciddi diyet sınırlaması ile belirli, önemli bir hastalıktır. Bu hastaların % 5-18’inin ölümle sonuçlandığı görülmüştür. Kilo, normalin çok altına düştüğü halde, kişi bunu yeterli görmez. Ergen genç kızlarda yaygınlığı %0.5-1’dir. Genellikle 13-20 taşları arasında başlar. Başlangıç, sıklıkla stresli yaşam olayları ile birliktedir. Kadınlarda 10-20 kat fazla görülür. Özellikle gelişmiş ülkelerde, baletlik, balerinlik gibi incelik gerektiren mesleklerde yaygındır.

Tek yumurta ikizlerinde eşhastalanma oranı, çift yumurta ikizlerinden yüksektir. Ailelerinde, daha çok depresyon, alkol bağımlılığı ve yeme bozuklukları bulunduğu görülmüştür. Ergenlikte, bağımsızlık ve toplumsal veya cinsel işlevsellik isteme reaksiyonu olarak ortaya çıktığı düşünülür. Toplumun zayıf görünüme önem vermesi hastalığı geliştirebilmektedir. 1960’larda, inceliği ile öne çıkan manken Twigy’nin ünlenmesi sonrası arttığı gözlenmiştir; adeta zayıflık moda olmuştur. Hamilelik korkusu ve bastırılmış cinsel ve saldırganlık dürtüleri, hastalığın oluşumunda rol oynayabilir.Üçtebir kadarı kronikleşir.

BULİMİA NERVOSA

Arasıra gelen, kontrol edilemeyen, kompulsif, hızlı ve kısa sürede inanılmaz ölçüde fazla yeme halidir. Ardından genellikle kendi kendilerini kustururlar. İshal yapıcı, idrar söktürücü ilaçlar alırlar; kilo vermek için aşırı egzersizlere başvururlar. Genç kadınlarda yaygınlığı %1-3’tür. Genellikle 16-18 yaşlarında başlar. Kadınlarda 10 kat fazla görülür. Metabolizma ile ilgili çalışmalar, azalmış norepinefrin ve serotonin aktivite ve dönüşümü bulunduğunu ortaya koymuştur. Kusan bazı bulimia’lı hastalarda plazma düzeyi yüksek bulunmuştur. Bu hastaların ailelerinde, daha fazla depresyon ve obezite (aşırı şişmanlık) olduğu görülmüştür. Toplumun inceliği ödüllendirmesine bir tepki olabilir.Bu hastalar perfeksiyonist (mükemmeliyetçi) olmaya eğilimlidir. Aile çekişmeleri, itilme ve ihmal ortaya çıkışta etkili olabilir. Hastalar, okul sonrası ailelerini bırakmaktan korkabilir. Anksiyete ve depresif belirtiler sık görülür; intihar bir risktir. Alkol kötüye kullanımı vardır. Üçte bir kadarı, yiyecek için hırsızlığa başvurabilir.

Psikodinamik açıdan, cinsel ve saldırganlık fantezileri, kişi tarafından kabul edilemez ve sembolik